Czego szukasz?

Neurologia
Wróć
Wróć
test text

Znajdź laboratorium

Czy zapalenie mózgu  może być mieć podłoże genetyczne?

Utworzone przez Katarzyna Buska-Mach
Helisa Czytanie zajmuje ok. 3 min
Czytanie zajmuje ok. 3 min
Spis treści:

Autoimmunologiczne zapalenie mózgu w przeszłości uważano za bardzo rzadką chorobę, prawie zawsze związaną z rakiem i odporną na leczenie. Dziś autoimmunologiczne zapalenie mózgu diagnozuje się coraz częściej, a obecność nowotworu nie jest oczywista. Ostatnie badania wskazują dodatkowo, że w nielicznych przypadkach choroba ta może być uwarunkowana genetycznie. Geny mają znaczenie szczególnie w postaci choroby związanej z przeciwciałami anty-LGI1 i anty-CASPR2.

Zapalenie mózgu związane z przeciwciałami anty-LGI1 i anty-CASPR2

Niedawno naukowcy opublikowali w czasopiśmie „Brain” wyniki badania, w którym ujawnili interesujące odkrycia dotyczące podtypów autoimmunologicznego zapalenia mózgu, związanych z przeciwciałami anty-LGI1 i anty-CASPR2. Istnieje kliniczne nakładanie się tych dwóch zespołów i, choć rzadko, u niektórych pacjentów występują obydwa typy autoprzeciwciał. Opisane podtypy zapalenia mózgu częściej występują u mężczyzn, zazwyczaj w ich szóstej dekadzie życia (choć są wyjątki). Autorzy podejrzewali możliwość genetycznej predyspozycji do rozwoju zapalenia mózgu, ponieważ obserwowali u pacjentów z przeciwciałami anty-LGI1 częste reakcje na leki. Powiązano to z dobrze udokumentowanymi obserwacjami, że pacjenci z określonym układem genów częściej wykazują niepożądane objawy związane z leczeniem.

Genetyczne podłoże zapalenia mózgu anty-LGI1 i anty-CASPR2

Wyniki badań 111 pacjentów wykazały, że, rzeczywiście, istnieją odrębne predyspozycje genetyczne dla rozwoju przeciwciał anty-LGI1, ale także anty-CASPR2. Badania porównawcze wykonano między grupami pacjentów z potwierdzoną obecnością jednego z typów przeciwciał i dużej grupie kontrolnej (zdrowych osób). Jednocześnie wykazano, że u pacjentów z typowymi postaciami zapalenia mózgu anty-LGI1 lub anty-CASPR2 choroby te nie są dziedziczne.

Przyczyny rozwoju zapalenia mózgu anty-LGI1 i anty-CASPR2

Należy również zauważyć, że nie są znane dodatkowe czynniki, które powodują, że proces chorobowy rozpoczyna się u osób predysponowanych genetycznie. Kolejnym interesującym odkryciem w tym badaniu była obserwacja, że odkryte geny kodują cząsteczki, które silnie wskazują na komórki T jako istotne komórki efektorowe w omawianych jednostkach chorobowych. Badacze zauważyli następujące korelacje pomiędzy obecnością przeciwciał a rodzajem genów u badanych pacjentów:

  • pacjenci z przeciwciałami anty-LGI1: HLA-DRB1*07:01-DQA1*02:01-DQB1*02:02
  • pacjenci z przeciwciałami anty-CASPR2: HLA-DRB1*11:01-DQA1*05:01-DQB1*03:01

Rozszyfrowane przez naukowców geny kodują białka głównego układu zgodności tkankowej (ang. major histocompatibility complex, MHC) II i ludzkie antygeny leukocytarne (ang. human leukocyte antigens, HLA).

Opracowano na podstawie: Binks S. et al., Distinct HLA associations of LGI1 and CASPR2-antibody diseases, Brain (2018).