Czego szukasz?

Ciąża i niepłodność
Wróć
Wróć
test text

Znajdź laboratorium

Kiła: objawy i badania potwierdzające zakażenie

Utworzone przez Katarzyna Buska-Mach
zakochana para na tle zachodzącego słońca Czytanie zajmuje ok. 4 min
Czytanie zajmuje ok. 4 min
Spis treści:

Kiła (syfilis) należy do układowych chorób zakaźnych przenoszonych drogą płciową. Wywołuje ją bakteria – krętek blady (Treponema pallidum), który dostaje się do organizmu przez uszkodzoną skórę lub nieuszkodzone błony śluzowe. Namnaża się w miejscu zakażenia i rozprzestrzenia się wraz z krwią i limfą.

Kiłą najłatwiej zarazić się przez bezpośredni kontakt z zakażonymi wydzielinami (wydzielina z owrzodzeń, krew) m.in. podczas stosunków seksualnych. W fazie kiły wczesnej chory zakaża również w okresach bezobjawowych (gdy nie ma zmian na skórze).

Kiła – objawy

Najczęściej pacjenci zaczynają podejrzewać zakażenie po pojawieniu się wysypki. Jest ona drobnogrudkowa, nieswędząca, pokrywa tułów, ramiona, dłonie i podeszwy. Przed wysypką w miejscu wniknięcia krętka bladego, pojawia się tzw. zmiana pierwotna. Jest to dość głębokie owrzodzenie z uniesionymi twardymi brzegami, twardym spodem, bardzo zakaźne.

Niestety dość łatwo jest przeoczyć pierwsze objawy kiły (kiła pierwszorzędowa). Wrzód pierwotny pojawia się mniej więcej po 2 tygodniach od zakażenia i znika po kolejnych 2–3 tygodniach. Jest niebolesny i często go nie widać, bo jest usytuowany, np. w rowku zażołędnym. Wysypka grudkowa pojawia się po kilku miesiącach od zakażenia i też po kilku tygodniach znika, bez żadnego leczenia. Jeżeli nie zauważymy wrzodu pierwotnego, a tak jest w większości przypadków, i przeoczymy wysypkę grudkową, która może być zwiewna i widoczna tylko przez kilka dni, to potem, po roku, 2, 3 czy 5 latach, pojawiają się późniejsze stadia kiły obarczone powikłaniami.

Objawy, które pojawiają się u osób, które przeoczyły pierwsze symptomy i nie rozpoczęły leczenia są już charakterystyczne i ciężko je przeoczyć. Kiła drugorzędowa, czyli w ciągu pierwszych 2 lat od zakażenia, to możliwe problemy okulistyczne: zaczerwienienie oka, upośledzenie ostrości widzenia, zapalenie błony naczyniowej oka. Może wystąpić łysienie kępkowate – wypadanie włosów, brwi, rzęs, owłosienia łonowego. Po wyleczeniu kiły włosy odrastają.

W kile trzeciorzędowej są to już zmiany martwicze – tzw. kilaki. Może również dochodzić do uszkodzenia naczyniówki oka, uszkodzenia naczyń lub układu nerwowego. Szkody fizyczne wyrządzone przez rozpadający się kilak lub naciek zapalny w tkankach są nieodwracalne.

Kiła wrodzona

Krętek blady posiada dużą zdolność do inwazji tkanek. Bardzo łatwo przenika przez łożysko. U zakażonych kobiet ciężarnych może dojść do zakażenia wewnątrzmacicznego płodu i następnie do rozwoju kiły wrodzonej.

Kiła – badania laboratoryjne

W diagnostyce kiły zastosowanie znajdują odczyny niekrętkowe (kardiolipinowe, nieswoiste) i krętkowe (swoiste) – jako potwierdzające.

Każdy dodatni wynik testu przesiewowego należy potwierdzić, stosując testy potwierdzające, zgodnie z rekomendacjami. Związane jest to z tym, że dodatni wynik testu przesiewowego nie musi oznaczać zakażenia kiłą. Fałszywie dodatnie wyniki testów niekrętkowych (RPR, VDRL) występują jako tzw. odczyny typu ostrego oraz odczyny typu przewlekłego:

  • u kobiet w ciąży
  • u osób z wirusowymi lub bakteryjnymi zakażeniami
  • po niedawnym szczepieniu
  • u osób z chorobami nowotworowymi
  • u osób z chorobami autoimmunizacyjnymi

Leczenie kiły monitoruje się, wykonując test VDRL ilościowo.

Odczyny niekrętkowe

 

Odczyny krętkowe

 

  • VDRL (veneral diseases research laboratory) – odczyn mikrokłaczkujący z antygenem kardiolipidowym
  • RPR (rapid plasma reagin)
  • TPHA (Treponema pallidum hemagglutination assay) – test hemaglutynacji
  • EIA (enzyme immunoassay) – test immunoenzymatyczny
  • FTA ABS (fluoroscent treponemal antibody absorbent test) – test immunofluoroscencji krętków w modyfikacji absorpcyjnej z krętkami Reitera
  • Immunoblot

zalety: szybkie wykonanie, niski koszt, możliwe do zastosowania w badaniach przesiewowych

 

zalety: wysoka czułość i swoistość

 

wady: wyniki dodatnie i wątpliwe wymagają weryfikacji odczynami krętkowymi, ponieważ istnieje ryzyko uzyskania fałszywie dodatniego wyniku, pozytywizują się dopiero po 5–6 tygodniach od zakażenia

wady: dodatni wynik utrzymuje się do końca życia, wykrywa zakażenie aktualne i przebyte, nie ma zastosowania w kontroli po leczeniu